2

2 ( дыууæ ) у нымæцон , нымæцон æмæ нымæцон . Уый у æрдзон нымæц 1-ы фæстæ æмæ 3-ы размæ . Уый у æппæты чысылдæр æмæ иунæг æмхуызон æнæхъæн нымæц .

Уымæн æмæ уый у дывæрдзинады бындур , бирæ культурæты йын ис динон æмæ монон нысаниуæг .

Нымæц 2 у дыккаг натуралон нымæц, 1-ы фæстæ . Алы æрдзон нымæц дæр, уыимæ 2, арæзт цæуы æмрæнхъ, ома, раздæры æрдзон нымæцмæ 1 бафтаугæйæ. ^{[ 1 ]} 2 у æппæты чысылдæр æмæ иунæг æмхуызон æнæхъæн нымæц , æмæ фыццаг Рамануджаны æнæхъæн нымæц . ^{[ 2 ]} Уый ма у фыццаг уæлдæр тынг æмхæццæ нымæц , ^{[ 3 ]} æмæ фыццаг æгæрон нымæц . ^{[ 4 ]}

Æнæхъæн нымæц бæрæггонд цæуы дыууæйыл дихгæнæн куы уа, уæддæр . 10-æм бындурыл куы фыст æрцæуа, уæд 2-йы æппæт нымæцтæ дæр фæуыдзысты 0 , 2, 4, 6 кæнæ 8-æй ; ^{[ 5 ]} æмткæй райсгæйæ, цыфæнды æмхуызон бындуры дæр æмхуызон нымæцтæ фæвæййынц æмхуызон нымæцæй.

Дыууæнысанон у нымæцон системæ дыууæйы бындуримæ , цыран алы " бит " (дыууæнысанон нымæцон) у кæнæ 0 (æхгæд) кæнæ 1 (æхгæд). Уый парахатæй пайдагонд цæуы нымайæнты , уымæн æмæ хуымæтæг æхгæнæн-æхгæнæн логикæ у æнцонæй æххæст кæнын электроникæйы . ^{[ 6 ]}

Дигон у бирæкъуымон дыууæ фарсы (кæнæ кæрæтты ) æмæ дыууæ тæккæйы . ^{[ 7 ] : 52} Евклидон тыгъдады дигонтæ сты æнæфæразгæ , дыууæ тæккæйы æхсæн хаххы хаймæ æрхауынц. ^{[ 8 ]} Сферон геометрийы та гæнæн ис æмæ уа æнæфæцудгæ дигонтæ. ^{[ 9 ]}

Дыууæ хицæн бынаты пъланы алы хатт дæр фаг вæййынц , цæмæй сбæрæг кæной уникалон хахх æнæтривиалон евклидон фæзуаты. ^{[ 10 ]}

Æнæхъæн нымæцтæ modulo 2 аразынц кæронбæттæн быдыр${\displaystyle \mathbb {F} _{2}}$, æппæты чысылдæр кæронбæттæн быдыр. Ис ын дыууæ элементы, фылдæр хатт нысангонд цæуынц 0 æмæ 1, æмæ бафтауын${\displaystyle \mathbb {F} _{2}}$æмбæлы паритетæн. Афтæмæй, 2-аг модуль æрныллæг кæнын æвдисы æнæхъæн нымæцы паритет : æмхуызон æнæхъæн нымæцтæ сты 0-мæ æмдзу 2-аг модулимæ, æнæхъæн нымæцтæ та 1-аг модулимæ. Алгебрæйы 2- аг миниуæджы структурæтæн ис сæрмагонд уагахаст, уымæн æмæ${\дисплейы стиль 1+1=0}$; сæрмагондæй, алы элемент дæр æххæст кæны${\дисплейы стиль x=-x}$. Уый тыххæй бирæ алгебраикон конструкцитæн ис хицæн формæтæ 2-аг миниуæджы. ^{[ 11 ]}

Дыккаг къæпхæны симметри хуыйны инволюци .

Дыууæ у арæхдæр бæрæггæнæн, кæцыйæ пайда кæнынц бирæон нымæцон номдартимæ, зæгъæм, дыууæ боны кæнæ æз райсдзынæн ацы дыууæйы . ^{[ 12 ]} Дыууæ у номдар, нымæц дыууæ куы амоны, дыууæ æмæ дыууæ у цыппар.

Дзырд дыууæ равзæрд рагон англисаг дзырдтæй twā ( сылгоймагон ), tū (нейтралон) æмæ twēġen (нæлгоймагон, кæцы абон дæр баззад дыууæ хуызы ). ^{[ 13 ]}

Нырыккон ныгуылæйнаг дунейы нымæц 2 равдисынæн цы нымæцæй пайда кæнынц, уый равзæрд индиаг брахмæйаг фыссынадæй , цыран «2» фыст цыд дыууæ горизонталон хаххы хуызы. Нырыккон китайаг æмæ япойнаг æвзæгтæ (æмæ корейаг ханджа ) нырма дæр пайда кæнынц ацы методæй. Гуптайы фыст дыууæ рæнхъы 45  градусы æрзылдта, æмæ сæ скодтой диагоналон. Уæллаг хахх дæр хатгай цыбырдæр кодтой æмæ йæ бынæй кæрон æркъул кодта дæллаг хаххы астæумæ. Нагариаг фыссынады уæллаг хахх фыст цыд фылдæр бынæй хаххимæ баст æргъæвæны хуызæн . Араббаг Губары фыстæджы бынæй уыд бынтон вертикалон, æмæ нымæцон уыд æнæтæппæй æхгæнæн фарстон нысаны хуызæн. Дæллаг хахх йæ фыццагон горизонталон бынатмæ æрæвæрын, фæлæ уæллаг хахх бынæй хаххмæ чи баиу вæййы, ахæм æргъæвæны хуызы ныууадзын æркæны нæ нырыккон нымæцмæ. ^{[ 14 ]}

• Фыццаг кæлæнгæнæг нымæц — атомы мидæггаг электронон цармы электронты нымæц. ^{[ 15 ]}
• Химион элемент йæ атомон номыр 2 у гелий .

• Дыууæнысанон нымæц
• 2-йы квадратон бындур
• −2

• Сæйраг цымыдисаг хъуыддæгтæ: 2