Articulo de referencia

Producto Wallis

Comparación de la convergencia del producto de Wallis (asteriscos morados) y varias series infinitas históricas para π . S n es la aproximación tras tomar n términos. Cada subgr...

Comparación de la convergencia del producto de Wallis (asteriscos morados) y varias series infinitas históricas para π . S n es la aproximación tras tomar n términos. Cada subgráfico posterior amplía el área sombreada horizontalmente 10 veces. (Haga clic  para  ver más detalles)

El producto de Wallis es la representación de producto infinito de π :

π2=norte=14norte24norte21=norte=1(2norte2norte12norte2norte+1)=(2123)(4345)(6567)(8789){\displaystyle {\begin{aligned}{\frac {\pi }{2}}&=\prod _{n=1}^{\infty }{\frac {4n^{2}}{4n^{2}-1}}=\prod _{n=1}^{\infty }\left({\frac {2n}{2n-1}}\cdot {\frac {2n}{2n+1}}\right)\\[6pt]&={\Big (}{\frac {2}{1}}\cdot {\frac {2}{3}}{\Big )}\cdot {\Big (}{\frac {4}{3}}\cdot {\frac {4}{5}}{\Big )}\cdot {\Big (}{\frac {6}{5}}\cdot {\frac {6}{7}}{\Big )}\cdot {\Big (}{\frac {8}{7}}\cdot {\frac {8}{9}}{\Big )}\cdot \;\cdots \\\end{aligned}}}

Fue publicado en 1656 por John Wallis . [ 1 ]

Demostración mediante integración

Wallis derivó este producto infinito mediante interpolación , aunque su método no se considera riguroso. Una derivación moderna puede encontrarse examinando0πpecadonorteincógnitadincógnita{\displaystyle \int _{0}^{\pi }\sin ^{n}x\,dx}para valores pares e impares denorte{\displaystyle n}y señalando que para grandesnorte{\displaystyle n}, aumentandonorte{\displaystyle n} por 1 resulta en un cambio que se vuelve cada vez más pequeño a medida quenorte{\displaystyle n}aumenta. Sea [ 2 ]

I(norte)=0πpecadonorteincógnitadincógnita.{\displaystyle I(n)=\int _{0}^{\pi }\sin ^{n}x\,dx.}

(Esta es una forma de las integrales de Wallis .) Integrar por partes :

=pecadonorte1incógnitad=(norte1)pecadonorte2incógnitaporqueincógnitadincógnitadv=pecadoincógnitadincógnitav=porqueincógnita{\displaystyle {\begin{aligned}u&=\sin ^{n-1}x\\\Rightarrow du&=(n-1)\sin ^{n-2}x\cos x\,dx\\dv&=\sin x\,dx\\\Rightarrow v&=-\cos x\end{aligned}}}
I(norte)=0πpecadonorteincógnitadincógnita=pecadonorte1incógnitaporqueincógnita|0π0π(porqueincógnita)(norte1)pecadonorte2incógnitaporqueincógnitadincógnita=0+(norte1)0πporque2incógnitapecadonorte2incógnitadincógnita,norte>1=(norte1)0π(1pecado2incógnita)pecadonorte2incógnitadincógnita=(norte1)0πpecadonorte2incógnitadincógnita(norte1)0πpecadonorteincógnitadincógnita=(norte1)I(norte2)(norte1)I(norte)=norte1norteI(norte2)I(norte)I(norte2)=norte1norte{\displaystyle {\begin{aligned}\Rightarrow I(n)&=\int _{0}^{\pi }\sin ^{n}x\,dx\\[6pt]{}&=-\sin ^{n-1}x\cos x{\Biggl |}_{0}^{\pi }-\int _{0}^{\pi }(-\cos x)(n-1)\sin ^{n-2}x\cos x\,dx\\[6pt]{}&=0+(n-1)\int _{0}^{\pi }\cos ^{2}x\sin ^{n-2}x\,dx,\qquad n>1\\[6pt]{}&=(n-1)\int _{0}^{\pi }(1-\sin ^{2}x)\sin ^{n-2}x\,dx\\[6pt]{}&=(n-1)\int _{0}^{\pi }\sin ^{n-2}x\,dx-(n-1)\int _{0}^{\pi }\sin ^{n}x\,dx\\[6pt]{}&=(n-1)I(n-2)-(n-1)I(n)\\[6pt]{}&={\frac {n-1}{n}}I(n-2)\\[6pt]\Rightarrow {\frac {I(n)}{I(n-2)}}&={\frac {n-1}{n}}\\[6pt]\end{aligned}}}

Ahora, por conveniencia, realizamos dos sustituciones de variables para obtener:

I(2norte)=2norte12norteI(2norte2){\displaystyle I(2n)={\frac {2n-1}{2n}}I(2n-2)}
I(2norte+1)=2norte2norte+1I(2norte1){\displaystyle I(2n+1)={\frac {2n}{2n+1}}I(2n-1)}

Obtenemos valores paraI(0){\displaystyle I(0)}yI(1){\displaystyle I(1)}para uso posterior.

I(0)=0πdincógnita=incógnita|0π=πI(1)=0πpecadoincógnitadincógnita=porqueincógnita|0π=(porqueπ)(porque0)=(1)(1)=2{\displaystyle {\begin{aligned}I(0)&=\int _{0}^{\pi }dx=x{\Biggl |}_{0}^{\pi }=\pi \\[6pt]I(1)&=\int _{0}^{\pi }\sin x\,dx=-\cos x{\Biggl |}_{0}^{\pi }=(-\cos \pi )-(-\cos 0)=-(-1)-(-1)=2\\[6pt]\end{aligned}}}

Ahora, calculamos para valores pares.I(2norte){\displaystyle I(2n)}aplicando repetidamente la relación de recurrencia resultante de la integración por partes. Finalmente, llegamos aI(0){\displaystyle I(0)}, que hemos calculado.

I(2norte)=0πpecado2norteincógnitadincógnita=2norte12norteI(2norte2)=2norte12norte2norte32norte2I(2norte4){\displaystyle I(2n)=\int _ {0}^{\pi }\sin ^{2n}x\,dx={\frac {2n-1}{2n}}I(2n-2)={\frac {2n-1}{2n}}\cdot {\frac {2n-3}{2n-2}}I(2n-4)}
=2norte12norte2norte32norte22norte52norte4563412I(0)=πk=1norte2k12k{\displaystyle ={\frac {2n-1}{2n}}\cdot {\frac {2n-3}{2n-2}}\cdot {\frac {2n-5}{2n-4}}\cdot \cdots \cdot {\frac {5}{6}}\cdot {\frac {3}{4}}\cdot {\frac {1}{2}}I(0)=\pi \prod _{k=1}^{n}{\frac {2k-1}{2k}}}

Repetir el proceso para valores impares.I(2norte+1){\displaystyle I(2n+1)},

I(2norte+1)=0πpecado2norte+1incógnitadincógnita=2norte2norte+1I(2norte1)=2norte2norte+12norte22norte1I(2norte3){\displaystyle I(2n+1)=\int _ {0}^{\pi }\sin ^{2n+1}x\,dx={\frac {2n}{2n+1}}I(2n-1)={\frac {2n}{2n+1}}\cdot {\frac {2n-2}{2n-1}}I(2n-3)}
=2norte2norte+12norte22norte12norte42norte3674523I(1)=2k=1norte2k2k+1{\displaystyle ={\frac {2n}{2n+1}}\cdot {\frac {2n-2}{2n-1}}\cdot {\frac {2n-4}{2n-3}}\cdot \cdots \cdot {\frac {6}{7}}\cdot {\frac {4}{5}}\cdot {\frac {2}{3}}I(1)=2\prod _{k=1}^{n}{\frac {2k}{2k+1}}}

Hacemos la siguiente observación, basándonos en el hecho de quepecadoincógnita1{\displaystyle \sin {x}\leq 1}

pecado2norte+1incógnitapecado2norteincógnitapecado2norte1incógnita,0incógnitaπ{\displaystyle \sin ^{2n+1}x\leq \sin ^{2n}x\leq \sin ^{2n-1}x,0\leq x\leq \pi }
I(2norte+1)I(2norte)I(2norte1){\displaystyle \Rightarrow I(2n+1)\leq I(2n)\leq I(2n-1)}

Dividiendo porI(2norte+1){\displaystyle I(2n+1)}:

1I(2norte)I(2norte+1)I(2norte1)I(2norte+1)=2norte+12norte{\displaystyle \Rightarrow 1\leq {\frac {I(2n)}{I(2n+1)}}\leq {\frac {I(2n-1)}{I(2n+1)}}={\frac {2n+1}{2n}}}, donde la igualdad proviene de nuestra relación de recurrencia.

Por el teorema de compresión ,

límitenorteI(2norte)I(2norte+1)=1{\displaystyle \Rightarrow \lim _{n\rightarrow \infty }{\frac {I(2n)}{I(2n+1)}}=1}
límitenorteI(2norte)I(2norte+1)=π2límitenortek=1norte(2k12k2k+12k)=1{\displaystyle \lim _{n\rightarrow \infty }{\frac {I(2n)}{I(2n+1)}}={\frac {\pi }{2}}\lim _{n\rightarrow \infty }\prod _{k=1}^{n}\left({\frac {2k-1}{2k}}\cdot {\frac {2k+1}{2k}}\right)=1}
π2=k=1(2k2k12k2k+1)=212343456567{\displaystyle \Rightarrow {\frac {\pi }{2}}=\prod _{k=1}^{\infty }\left({\frac {2k}{2k-1}}\cdot {\frac {2k}{2k+1}}\right)={\frac {2}{1}}\cdot {\frac {2}{3}}\cdot {\frac {4}{3}}\cdot {\frac {4}{5}}\cdot {\frac {6}{5}}\cdot {\frac {6}{7}}\cdot \cdots }

Demostración mediante el método de Laplace

Consulte la página principal sobre la integral gaussiana .

Demostración utilizando el producto infinito de Euler para la función seno.

Si bien la demostración anterior suele aparecer en los libros de texto de cálculo modernos, el producto de Wallis es, en retrospectiva, un corolario sencillo del posterior producto infinito de Euler para la función seno .

pecadoincógnitaincógnita=norte=1(1incógnita2norte2π2){\displaystyle {\frac {\sin x}{x}}=\prod _{n=1}^{\infty }\left(1-{\frac {x^{2}}{n^{2}\pi ^{2}}}\right)}

Dejarincógnita=π2{\displaystyle x={\frac {\pi }{2}}}:

2π=norte=1(114norte2)π2=norte=1(4norte24norte21)=norte=1(2norte2norte12norte2norte+1)=212343456567{\displaystyle {\begin{aligned}\Rightarrow {\frac {2}{\pi }}&=\prod _{n=1}^{\infty }\left(1-{\frac {1}{4n^{2}}}\right)\\[6pt]\Rightarrow {\frac {\pi }{2}}&=\prod _{n=1}^{\infty }\left({\frac {4n^{2}}{4n^{2}-1}}\right)\\[6pt]&=\prod _{n=1}^{\infty }\left({\frac {2n}{2n-1}}\cdot {\frac {2n}{2n+1}}\right)={\frac {2}{1}}\cdot {\frac {2}{3}}\cdot {\frac {4}{3}}\cdot {\frac {4}{5}}\cdot {\frac {6}{5}}\cdot {\frac {6}{7}}\cdots \end{aligned}}}   [ 1 ]

Relación con la aproximación de Stirling

La aproximación de Stirling para la función factorialnorte¡{\displaystyle n!}afirma que

norte¡=2πnorte(nortemi)norte[1+O(1norte)].{\displaystyle n!={\sqrt {2\pi n}}{\left({\frac {n}{e}}\right)}^{n}\left[1+O\left({\frac {1}{n}}\right)\right].}

Consideremos ahora las aproximaciones finitas al producto de Wallis, obtenidas tomando el primerok{\displaystyle k}términos en el producto

pagk=norte=1k2norte2norte12norte2norte+1,{\displaystyle p_{k}=\prod _{n=1}^{k}{\frac {2n}{2n-1}}{\frac {2n}{2n+1}},}

dóndepagk{\displaystyle p_{k}}se puede escribir como

pagk=12k+1norte=1k(2norte)4[(2norte)(2norte1)]2=12k+124k(k¡)4[(2k)¡]2.{\displaystyle {\begin{aligned}p_{k}&={1 \over {2k+1}}\prod _{n=1}^{k}{\frac {(2n)^{4}}{[(2n)(2n-1)]^{2}}}\\[6pt]&={1 \over {2k+1}}\cdot {{2^{4k}\,(k!)^{4}} \over {[(2k)!]^{2}}}.\end{aligned}}}

Sustituyendo la aproximación de Stirling en esta expresión (tanto parak¡{\displaystyle k!}y(2k)¡{\displaystyle (2k)!}) se puede deducir (tras un breve cálculo) quepagk{\displaystyle p_{k}}converge aπ2{\displaystyle {\frac {\pi }{2}}}comok{\displaystyle k\rightarrow \infty }.

Derivada de la función zeta de Riemann en cero

La función zeta de Riemann y la función eta de Dirichlet se pueden definir: [ 1 ]

ζ(s)=norte=11nortes,(s)>1η(s)=(121s)ζ(s)=norte=1(1)norte1nortes,(s)>0{\displaystyle {\begin{aligned}\zeta (s)&=\sum _{n=1}^{\infty }{\frac {1}{n^{s}}},\Re (s)>1\\[6pt]\eta (s)&=(1-2^{1-s})\zeta (s)\\[6pt]&=\sum _{n=1}^{\infty }{\frac {(-1)^{n-1}}{n^{s}}},\Re (s)>0\end{aligned}}}

Aplicando una transformada de Euler a la última serie, se obtiene lo siguiente:

η(s)=12+12norte=1(1)norte1[1nortes1(norte+1)s],(s)>1η(s)=(121s)ζ(s)+21s(ln2)ζ(s)=12norte=1(1)norte1[lnnortenortesln(norte+1)(norte+1)s],(s)>1{\displaystyle {\begin{aligned}\eta (s)&={\frac {1}{2}}+{\frac {1}{2}}\sum _{n=1}^{\infty }(-1)^{n-1}\left[{\frac {1}{n^{s}}}-{\frac {1}{(n+1)^{s}}}\right],\Re (s)>-1\\[6pt]\Rightarrow \eta '(s)&=(1-2^{1-s})\zeta '(s)+2^{1-s}(\ln 2)\zeta (s)\\[6pt]&=-{\frac {1}{2}}\sum _{n=1}^{\infty }(-1)^{n-1}\left[{\frac {\ln n}{n^{s}}}-{\frac {\ln(n+1)}{(n+1)^{s}}}\right],\Re (s)>-1\end{aligned}}}
η(0)=ζ(0)ln2=12norte=1(1)norte1[lnnorteln(norte+1)]=12norte=1(1)norte1lnnortenorte+1=12(ln12ln23+ln34ln45+ln56)=12(ln21+ln23+ln43+ln45+ln65+)=12ln(21234345)=12lnπ2ζ(0)=12ln(2π){\displaystyle {\begin{aligned}\Rightarrow \eta '(0)&=-\zeta '(0)-\ln 2=-{\frac {1}{2}}\sum _{n=1}^{\infty }(-1)^{n-1}\left[\ln n-\ln(n+1)\right]\\[6pt]&=-{\frac {1}{2}}\sum _{n=1}^{\infty }(-1)^{n-1}\ln {\frac {n}{n+1}}\\[6pt]&=-{\frac {1}{2}}\left(\ln {\frac {1}{2}}-\ln {\frac {2}{3}}+\ln {\frac {3}{4}}-\ln {\frac {4}{5}}+\ln {\frac {5}{6}}-\cdots \right)\\[6pt]&={\frac {1}{2}}\left(\ln {\frac {2}{1}}+\ln {\frac {2}{3}}+\ln {\frac {4}{3}}+\ln {\frac {4}{5}}+\ln {\frac {6}{5}}+\cdots \right)\\[6pt]&={\frac {1}{2}}\ln \left({\frac {2}{1}}\cdot {\frac {2}{3}}\cdot {\frac {4}{3}}\cdot {\frac {4}{5}}\cdot \cdots \right)={\frac {1}{2}}\ln {\frac {\pi }{2}}\\\Rightarrow \zeta '(0)&=-{\frac {1}{2}}\ln \left(2\pi \right)\end{aligned}}}

Véase también

Notas

  1. 1 2 3 "Fórmula de Wallis" .
  2. "Integración de potencias y producto de senos y cosenos: problemas desafiantes" .